Hanoi Website

Ngày 2-9-1945, tại vườn hoa Ba Đinh, Hồ Chủ Tịch đã tuyên bố trước thế giới nước Việt Nam độc lập. Hà Nội trở thành thủ đô của một nước Việt Nam mới.

Tháng 9 năm 1940, quân đội phát xít Nhật kéo và Hà Nội. Hà Nội bắt đầu một giai đoạn lịch sử mới: sống và đấu tranh dưới ách thống trị của cả thực dân Pháp lẫn  phát xít Nhật. Đó là một thời kỳ đen tối. Pháp tổ chức ra phong trào "Vui vẻ trẻ trung", phong trào Thanh niên Duy-cua-rao (Ducoroy) để đánh lạc hướng thanh niên.

Ở nông thôn, chúng vét thóc và bắt dân trồng đay cho Nhật. Ở thành thị, chúng  đặt ra nhiều  thứ thuế mới. Nhiều đảng phái thân Nhật xuất hiện, tuyên truyền cho thuyết Đị - Đông Á của Nhật. Nhưng những luận điệu lừa bịp,những thủ đoạn áp bức bóc lột của Pháp, Nhật không thể lung lạc được các tầng  lớp nhân dân Hà Nội.

Các tổ chức cách mạng bị khủng bố từ năm 1939 dần dần hồi phục lại. Các  đoàn thể trong Mặt trận Việt Minh được tổ chức trong tnành  phố: Công nhân cứu quốc, Nông dân cứu quốc, Thanh Niên cứu quốc, Phụ nữ cứu quốc, Văn hóa cứu quốc...

Các cuộc bãi công của thợ xẻ ở xưởng  đóng tầu của Nhật ở Phà Đen, thợ in nhà  in Viễn Đông  (IDEO) và Lê Văn Tân... những vụ  phá kho thóc đã nổ ra liên tiếp. Tự vệ chiến đấu được thành lập. Các cuộc diễn  thuyết của Việt Minh, những vụ trừng trị Việt giam của Đội  danh dự đã gây chấn động trong  thành phố.

9-3-1945, Nhật đảo chính Pháp. Ở Hà Nội,  phong trào càng mạnh lại càng sôi  sục. Các đội tự vệ chiến đấu hoạt động mạnh để chuẩn bị khởi nghĩa.

15-8-1945, phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh nhưng chúng vẫn tăng cường canh gác, tuần tra. Tuy vậy bọn bù nhìn và các đảng phái thân Nhật lúc ấy rất hoang mang.

Căn cứ vào đường lối của Trung ương Đảng Thanh ủy Hà Nội đã quyết định thành lập ủy ban quân sự cách mạng  Hà Nội). Ngày 17-8, báo chí Hà Nội đang công khai tin Nhật đầu hàng vô điều kiện. Chiều hôm đó, tại quảng trường Nhà hát lớn có cuộc mít tinh của Tổng hội viên chức với mục đích ủng hộ chính quyền bù  nhìn (Trong tổ chức này có những  nhân mối của Việt Minh, họ cũng muốn tương kế tựu kế để chiếm diễn đang). ủy ban khởi  nghĩa quyết định phá cuộc mít tinh, chiếm diễn đàn để tuyên truyền  cách mạng. Sự việc diễn ra đúng  như dự kiến. Sau khi chiếm diễn đàn, đại biểu Việt Minh kêu  gọi nhân dân vùng lên giành chính quyền. Sau đó mít tinh  chuyển sang biểu tình tuần hành. Có thể nói chính  thời  khắc này là phút giây đầu tiên của cuộc tổng khởi nghĩa ở Hà Nội. Các cơ sở của chính quyền bù nhìn thân Nhật xung quanh Hà Nội bị tê liệt.

Ngày 19 tháng Tám, Ủy ban khởi nghĩa tổ chức một cuộc mít tinh quy mô lớn cũng  tại quảng trường Nhà hát lớn. Cuộc mít tinh cũng biến thành cuộc tuần hành thị ủy kéo đến chiếm phủ Khâm sai, trại Bảo An binh Sở Mật thám, v.v...

Chính quyền từ tay phát xít Nhật đã thuộc về  nhân dân. Người Hà Nội đã vùng dậy cướp chính quyền bất chấp mọi sự đe dọa của địch.

Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội là thắng lợi của sức mạnh đoàn kết, là kết quả của cả một quá trình đấu tranh anh dũng gian khổ của nhân dân từ nhiều  thập kỷ và đến lúc đó đã nắm bắt đúng thời cơ.

Sau Hà Nội, các thành phố và tỉnh thành  lần lượt nổi dậy và chỉ tromg vòng 10 ngày, chế độ cũ đã bị lật đổ, chính quyền cách mạng được thiết lập trong toàn quốc. Ngày 2-9-1945, tại vườn hoa Ba Đinh, Hồ Chủ Tịch đã tuyên bố trước thế giới  nước Việt Nam độc  lập. Hà  Nội  trở  thành thủ đô của một  nước Việt Nam mới.

Theo Hanoi.gov.vn