Hanoi Website

Thanh niên, học sinh Hà Nội tạm chiếm tò mò giở bản đồ, cũng chỉ biết cái tên Điện Biên Phủ là một châu lỵ của xứ Thái Tây Bắc hiểm trở xa xôi.

Người Hà Nội thực sự biết đến Điện Biên Phủ vào buổi sáng 13-3 năm ấy, bầu trời thành phố vỡ òa ra, nền trời bị xé khi đủ loại máy bay vùn vụt trên cao. Nào là Gấu Mèo (Bear cat), Mãng xà vương (King cobra), rồi pháo đài bay B26, siêu pháo đài bay B29… Nom khủng khiếp là những máy bay Dakota, ba chiếc một tốp hình chữ V ngược lừ lừ, nặng nề bay chậm chạp, đen như cá trắm hoặc bạch kim trắng toát, chở quân nhảy dù hoặc thả vũ khí đạn dược tiếp tế cho Điện Biên Phủ. Trận đánh lớn Điện Biên Phủ đã mở màn! Cả Hà Nội xôn xao. Ngồi đâu cũng nghe tiếng máy bay gầm rú. Dân chúng kéo nhau lên sân thượng và đứng hẳn giữa ngã tư đường phố “xem” máy bay cất cánh từ Gia Lâm, nhanh chóng biến vào mây mờ hướng Tây Bắc. Không ít người để ý “đếm” xem có bao nhiêu máy bay bay đi, bao nhiêu chiếc trở về. Trên nhật báo Tia Sáng, tin chiến sự không nhiều, nhưng đủ cho người đọc hình dung ra những trận đánh đẫm máu. Người Hà Nội thông minh cứ theo báo mà luận đoán. Tin “Pháp đã đẩy lùi được nhiều đợt tiến công của Việt Minh” cần hiểu ngược lại là quân ta đánh giỏi lắm, thắng to lắm! Thứ nhất là khi đọc hàng tít chạy dài trên trang nhất “Máy bay Pháp “nhảy đầm” trên bầu trời Điện Biên giữa những bông hoa nở trắng”. Người ta hỏi nhau: “Hoa nở trắng trời là hoa gì thế nhỉ?”. “Ôi trời! Khói pháo cao xạ Quân đội nhân dân Việt Nam bắn máy bay đấy!”. “Sao bảo Tướng Giáp chỉ huy đội quân chân đất? Bộ đội mình có cả đại bác, cao xạ cơ à? Thế thì chắc chắn là phải có đường cho ô tô chuyên chở quân đội, lương thảo rồi. Cụ Hồ thánh thật!”.

Điện Biên Phủ rung lên bần bật. Chính quyền Pháp ở Hà Nội cũng bần bật rên lên. Sáng 26-3 có mít tinh lớn ở vườn hoa Chi Lăng dưới chân Cột Cờ, Quốc trưởng Bảo Đại chủ tọa với sự tham dự của Tổng trưởng Cao ủy Đờ Giăng, Đại tướng Tổng Chỉ huy quân đội liên hiệp Pháp Na-va và tướng Mỹ Tra-pen… Sau những diễn văn hùng hồn là cuộc duyệt binh hùng hậu. Ngay hôm sau báo đăng “Một tiểu đoàn quân đội quốc gia đã nhảy dù xuống Điện Biên”. Cái tin ghê gớm phản tác dụng vì ngụy quân hoảng sợ bảo nhau đào ngũ hàng loạt! Thanh niên Hà Nội càng tích cực trốn lính. Lệnh tổng động viên, dân gọi “tổng động vét” ban ra nhưng các trại Ngọc Hà, Sinh Từ vắng teo!

Tích cực truyền tin chiến thắng, tích cực chống giặc bắt lính và hỗ trợ con em mình trốn lính. Hưởng ứng Điện Biên Phủ, Hà Nội còn làm được những gì nữa? Một đêm, cả thành phố rung chuyển vì tiếng nổ kinh hoàng. Bên kia sông Hồng, khói đen bốc lên cuồn cuộn, lửa cháy sáng rực và những tiếng nổ liên tiếp. Bộ đội ta đánh sân bay Gia Lâm! Hàng chục ngàn lít xăng bị thiêu hủy, hàng chục máy bay, trong đó có những chiếc mang đầy bom đạn chuẩn bị cất cánh đi tiếp viện Điện Biên Phủ, bị phá tan tành.

Thanh niên Hà Nội hả hê tổ chức ăn mừng chiến thắng bằng những cuộc sinh nhật giả vờ, hết “sinh nhật” bạn này lại tới bạn khác “khao” kem Phi Điệp, bánh tôm Hồ Tây, vì… có xe đạp mới.

Từ năm 1952, Đoàn Thanh niên cứu quốc Hà Nội công khai hoạt động. Tờ báo bí mật của học sinh kháng chiến đổi thành tờ Tiền Phong in ronéo, với nhiệm vụ chủ yếu là tập hợp đông đảo các tầng lớp thanh niên, tuyên truyền kháng chiến nhất định thắng lợi, kiên quyết chống giặc bắt lính, chống văn hóa nô dịch, dâm ô trụy lạc. Người viết bài này khi đó cũng là một đoàn viên Thanh niên Cứu quốc, làm nhiệm vụ tập hợp bài vở và in báo Tiền Phong, in tài liệu, truyền đơn của phong trào thanh niên Hà Nội. “Nhà in Tiền Phong” đặt tại 70 phố Hàng Gà, còn địa chỉ phát hành tại 35B Hàng Điếu. Báo thì phải đóng thành tập, có bài vở trình bày phức tạp nên lúc này, kịp thời nhất là ra những bản tin, những tờ tin chiến thắng.