Hanoi Website

Xây dựng Thủ đô xã hội chủ nghĩa

Sau 3 năm khôi phục và bước đầu phát triển kinh tế-văn hóa, thủ đô Hà Nội hồi sinh sau 8 năm bị chiến tranh tàn phá, hệ thống Đảng-chính quyền-mặt trận, các đoàn thể được củng cố, kiện toàn. Đảng bộ thành phố từ 3.500 đảng viên với hơn 100 chi bộ (năm 1955) đã tăng lên 7.400 đảng viên với 295 chi bộ (năm 1957), đa số được rèn luyện, trưởng thành từ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Hệ thống chính quyền được tổ chức theo hai cấp: Thành phố-khu phố.

Các mặt văn hóa-giáo dục-y tế đã bước đầu phát triển: Xóa bỏ nạn mù chữ, giáo dục phổ thông cơ sở theo hệ 10 năm; mở thêm các trường đại học đáp ứng nhu cầu đào tạo và nghiên cứu khoa học, đẩy mạnh phong trào văn hóa văn nghệ quần chúng, tổ chức màng lưới y tế xuống các khu phố và các làng xã. Đó là những thành tựu chủ yếu, làm nền móng cho Đảng bộ và nhân dân thủ đô tiến hành cải tạo và phát triển kinh tế-văn hóa-xã hội, thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất.

Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 14 (tháng 11/1958), Hà Nội tiến hành cải tạo xã hội chủ nghĩa mà khâu chính là cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh, đồng thời tăng cường lực lượng kinh tế quốc doanh, ra sức phát triển sản xuất công nghiệp, thủ công nghiệp và nông nghiệp.

Cuối năm 1960, thành phố căn bản hoàn thành cải tạo công thương nghiệp tư doanh, gồm 497 cơ sở công nghiệp, 421 cơ sở thương nghiệp, được cải tạo bằng hình thức công tư hợp doanh. 1.718 cơ sở hợp tác xã được thành lập với 56.331 xã viên.

Hà Nội đã phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành Trung ương xây dựng công thương nghiệp quốc doanh; mở rộng quy mô của các cơ sở công nghiệp có từ thời thuộc Pháp. Năm 1960, địa bàn thành phố có 64 xí nghiệp Trung ương, 51 xí nghiệp địa phương. Thương nghiệp quốc doanh phát triển với 26 công ty, 283 cửa hàng, kho trạm.

Nông nghiệp có sự chuyển biến mạnh mẽ thông qua phong trào hợp tác hóa toàn ngoại thành. Từ hợp tác xã Đại Từ là hợp tác xã đầu tiên được thành lập ngày 22/6/1958 đến cuối năm 1960, ngoại thành có 279 hợp tác xã nông nghiệp với trên 19.000 hộ nông dân, chiếm 86,1% số hộ và 82,6 diện tích canh tác.

Trên đà thắng lợi của công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa, từ năm 1960, Đảng bộ và nhân dân Thủ đô thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, tiếp tục phát triển mạnh mẽ công thương nghiệp quốc doanh và tập thể để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho Thủ đô đang trên con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đồng thời ra sức củng cố phát triển hợp tác xã nông nghiệp.

Nhiều hợp tác xã đã phát triển lên bậc cao với quy mô toàn thôn, toàn xã. Thành phố quy hoạch và cho xây dựng một số nông trường, trại chăn nuôi đầu tiên với quy mô khá lớn như Tam Thiên Mẫu, Phù Đổng, Phúc Thịnh.

Mạng lưới giao thông vận tải được thành phố đầu tư, nâng cấp và phát triển để đáp ứng nhu cầu là đầu mối của hệ thống giao thông thủy, bộ, hàng không cả nước.

Sau 10 năm giải phóng (1954-1964), kinh tế-văn hóa-xã hội Thủ đô đã tiến bước dài so với những năm trước đây. Hà Nội trở thành trung tâm công thương nghiệp của cả miền Bắc đang xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt. Sự nghiệp giáo dục-văn hóa phát triển vượt bậc. Thành phố hoàn thành xóa nạn mù chữ, đẩy mạnh phong trào học bổ túc văn hóa, thực hiện phổ cập cấp I, thỏa mãn yêu cầu học thêm ở lớp đầu cấp II, mở thêm các lớp cấp III.

Đội ngũ y, bác sĩ có gần 400 người, tăng gấp 5 lần năm 1955, đã cùng các cơ sở y tế làm tốt công tác vệ sinh phòng dịch, thanh toán nạn đau mắt hột trong nhân dân. Hệ thống chính trị được củng cố vững chắc.

Tại Đại hội Đảng bộ lần thứ nhất (từ ngày 21 đến 30/4/1959), toàn Đảng bộ có 12.000 đảng viên; đến Đại hội Đảng bộ lần thứ III (từ ngày 1 đến 8/7/1963) Đảng bộ có 65.000 đảng viên.