Là nơi đô hội, Hà Nội từ bao đời luôn quy tụ tinh hoa từ mọi miền đất nước. Năm 2008, Hà Nội được mở rộng địa giới hành chính, là thêm những tiềm năng và cơ hội phát triển, cũng là sự hiện thực hóa mong ước vươn lên xứng tầm vị thế Thủ đô 1000 năm tuổi. Trước những diễn biến của sự sa sút và khủng hoảng kinh tế toàn cầu, khao khát đầu tiên và quyết liệt nhất vẫn là duy trì được bình ổn xã hội đối với cả Thủ đô rộng lớn, với diện tích gấp 3,6 lần, so với trước khi mở rộng và dân số hơn 6,2 triệu người. Hà Nội chưa giàu nhưng cuộc sống người dân đã bớt nhiều những lo toan. Năm 2008, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Thủ đô vẫn ở mức hai con số, đạt 10,58%. Ðặc biệt, tổng mức đầu tư xã hội tăng 19,3%. Mừng vì mức thu nhập bình quân của người dân Thủ đô năm 2008 là 1.500 USD và năm 2009 phấn đấu đạt 1.765 USD. Nhưng vẫn còn nỗi lo lớn vì khoảng cách giữa các vùng đô thị và nông thôn ngoại thành đang cần "sức bật" để gần hơn. Với địa giới hành chính mới, thành phố đang ưu tiên triển khai quy hoạch tổng thể và quy hoạch chi tiết cho các khu vực. Các con đường vành đai, nhất là vành đai 2 và 3, đường trục phát triển kinh tế - xã hội Bắc - Nam (địa bàn Hà Tây cũ), các cây cầu Nhật Tân, Vĩnh Tuy, Thanh Trì và hệ thống đường dẫn sẽ là những dấu ấn trong hình thành một dáng vóc đô thị hiện đại.
Ngày 10-10-2008, Thủ tướng Chính phủ có Chỉ thị và phê duyệt đề án các công trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, thể hiện sinh động sự quan tâm "Cả nước vì Hà Nội". Ðó cũng là niềm thôi thúc để từ mùa xuân này, thành phố khẩn trương triển khai nhiều giải pháp lớn để tăng trưởng kinh tế mức cao hơn, xây dựng đô thị khang trang, bề thế hơn, hình thành nếp sống văn minh thanh lịch, thực hiện những dự án, công trình để lại cho muôn đời...
Vai trò trung tâm của mọi sự là con người. Không tính yếu tố quan trọng nhất là phải có con người Hà Nội văn minh thanh lịch hôm nay, thì dù có bao nhiêu dự định lớn lao, cũng cầm bằng đổ xuống sông xuống bể. Lối sống, đạo đức, phong cách, tư thế sống và bản lĩnh dám nghĩ, dám làm, dám vững vàng đương đầu với những thử thách đa dạng của thời kỳ đổi mới và hội nhập hôm nay, đang đặt ra cho các nhà quản lý những vấn đề "gai góc", nhất là phải quan tâm lớp trẻ đang dần trở thành chủ nhân của đất nước và Thủ đô mở rộng.
Trong năm 2008, thành phố cũng đã hoàn tất việc lập hồ sơ di sản văn hóa cho cả khu Hoàng thành Thăng Long cổ, trình UNESCO bình xét là di sản văn hóa thế giới. Người Hà Nội mong đợi, tin vui sẽ đến trước thềm lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Thể hiện tinh thần "Hà Nội vì cả nước", Hà Nội sẽ kết hợp với TP Hồ Chí Minh xây dựng Tượng đài Bác Hồ và Bác Tôn trong Công viên Thống Nhất, cùng tỉnh Bắc Ninh tôn tạo lại Chùa Phật tích và Khu di tích Ðền Ðô, thờ tám vị vua triều Lý, góp sức với Ninh Bình tu bổ, tôn tạo Cố đô Hoa Lư, xây dựng lại Cổng thành vào Khu di tích Hoa Lư, cùng với Hải Phòng tôn tạo Khu di tích Tường Long, một di tích quốc gia, gắn với lịch sử Nhà Lý, được xây dựng từ năm 1057, đời vua Lý Thánh Tông.
Một việc quan trọng đang được thực thi hôm nay là tổng kết các giá trị văn hóa hàng nghìn năm đã tồn tại và phát triển trên đất cố đô. Cần phải tổng kết và nhìn lại một cách có hệ thống tất cả các giá trị văn hóa đã hình thành và khẳng định qua hàng nghìn năm lịch sử để có một cái nhìn bao quát về tất cả những gì đã làm được và cả những gì chưa làm được, để đúc rút kinh nghiệm và lập kế hoạch, chương trình hành động cho những năm sắp tới. Chỉ có thể có những bước tiến xa, kể cả những đột phá ngoạn mục, khi nhìn được thấu suốt bản thân mình sau những đúc kết quý giá của chiều dày hàng thiên niên kỷ.
Ðó là lý do của việc sẽ có khá nhiều công trình khoa học của các viện, các trường đại học, đặc biệt là một loạt các chương trình nghiên cứu của Thành ủy Hà Nội được đề xuất từ nhiều năm trước và đều được nghiệm thu và tổng kết trong dịp này. Ðặc biệt, cần phải nhắc đến tủ sách "Thăng Long nghìn năm văn hiến" gồm 100 đầu sách, đã được thành phố đầu tư và giao cho một loạt các giáo sư, các nhà khoa học đầu ngành, các văn nghệ sĩ, trí thức có uy tín đứng ra biên soạn, cộng tác và nghiệm thu. Trong Hội liên hiệp Văn học - Nghệ thuật Hà Nội có chín chuyên ngành, thì hầu như ngành nào cũng có các công trình mang tính tổng kết chuyên môn của giới mình, từ khởi thủy xa xưa cho đến các thành tựu đương đại. Các văn nghệ sĩ Thủ đô quyết tâm biên soạn hai đầu sách có phần đặc thù mà ngay khi lên kế hoạch triển khai đã được nhiều bạn bè tâm huyết ủng hộ, đó là cuốn "Kẻ sĩ Thăng Long", tổng kết đồng thời có cái nhìn xuyên suốt về giới trí thức Thăng Long xưa và bộ "Từ điển văn hiến nghìn năm Thăng Long", một bộ sách gồm hơn 3.000 mục từ, xếp theo một hệ thống trọng điểm về "văn" và "hiến", có chủ đề chặt chẽ và dễ tra cứu, gần như một cuốn sách bách khoa thu nhỏ và súc tích về những gì cần biết nhất về đất và người Thăng Long nghìn năm văn hiến. Cộng với cuộc vận động sáng tác về Thăng Long - Hà Nội mở ra đã được mười năm nay và sắp đến thời điểm tổng kết, các văn nghệ sĩ Thủ đô hy vọng sẽ gặt hái một mùa bội thu về những giá trị tinh thần trang trọng dâng lên Ðại lễ kỷ niệm 1000 năm.
Có lần, trong cuộc họp Ban Chỉ đạo quốc gia Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng nêu ý kiến: "Tại sao chỉ chọn ngày 10-10-2010 cho toàn bộ công việc kỷ niệm lớn lao của cả 1000 năm? Vì sao không tính đến cả một thập kỷ, chẳng hạn từ 2010 đến 2020, thành toàn bộ quá trình kỷ niệm, xứng đáng cho cả một thiên niên kỷ hình thành và phát triển của Thủ đô? Vả lại, tới năm 2020, đất nước ta, về cơ bản sẽ trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Như thế thì đợt kỷ niệm và phấn đấu liên tục suốt mười năm có ý nghĩa quá đi chứ!".
Tôi rất tâm đắc với ý nghĩ ấy. Bởi trên thực tế, có rất nhiều công trình, theo kế hoạch, phải hoàn thành đúng năm 2010, nhưng đang chậm tiến độ do nhiều yếu tố chủ quan và khách quan. Lại cũng có nhiều công trình, theo kế hoạch, thì bắt đầu năm 2010 mới khởi công. Chẳng lẽ khi hoàn thành, những công trình ấy lại sẽ không được tính vào những thành tựu của kỷ niệm 1000 năm? Chẳng hạn, trong danh mục những công trình lớn, có việc tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích Thành Cổ Loa, đến quý II năm 2009 mới xong đề cương quy hoạch trình Chính phủ phê duyệt, đề cương chi tiết chưa có, chưa kể việc tiến hành giải phóng mặt bằng để nâng cấp khu di tích trước đây bị lấn chiếm và cần mở rộng cả đường vào, qua chợ Sa, chợ Tó. Vậy đến năm 2010, làm sao xong trước Lễ kỷ niệm? Hoặc Dự án Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam có ý nghĩa văn hóa lớn, cho tới hôm nay chưa khởi công, nói gì đến việc hoàn thành vào năm 2010? Hoặc một công trình văn hóa tiêu biểu nữa của Hà Nội mới, là Nhà hát Lớn Thăng Long, phải đẹp và ghi dấu ấn tiêu biểu cho kiến trúc của Hà Nội mới hôm nay, vượt qua cả cái đẹp cổ điển của Nhà hát Lớn được xây dựng từ thời thuộc Pháp. Tiếc thay, cho đến cuối năm 2008, đã tổ chức thi tuyển các phương án thiết kế kiến trúc, thì năm phương án khá nhất cũng vẫn chưa đạt yêu cầu. Và không nhất thiết cứ phải chạy đua với các công trình kỷ niệm lấy kịp ngày mà không bảo đảm chất lượng.
Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội là sự kiện trọng đại trong lịch sử nước nhà, là dịp biểu thị tình cảm và đạo lý "uống nước, nhớ nguồn", giáo dục truyền thống lịch sử và cách mạng của dân tộc. Mỗi người dân Hà Nội đang bằng những việc làm thiết thực, phấn đấu để Hà Nội xứng đáng với tầm vóc và vị thế Thủ đô, cũng là trách nhiệm và tấm lòng của "Hà Nội vì cả nước".
Theo Báo Nhân dân
- 25/01/2010 - Bất ngờ có địa đạo giữa lòng thủ đô
- 23/01/2010 - Giữ “hồn” phố cổ
- 24/11/2009 - Thăng Long ngàn xưa và tên gọi Thủ đô mới hôm nay
- 24/11/2009 - Hà Nội mở rộng: Một góc nhìn văn hóa
- 24/11/2009 - Hà Nội hôm nay - Hà Nội ngày mai
- 12/11/2009 - Những thăng trầm Thăng Long
- 12/11/2009 - Hà Nội ngày nay
- 04/11/2009 - Phát lộ di tích Hoàng thành Thăng Long
- 19/04/2009 - Ý nghĩa tên gọi Hà Nội
















