Hanoi Website

Đình Trường Lâm thuộc thôn Trường Lâm, xã Việt Hưng, huyện Gia Lâm, cách trung tâm Thành phố khoảng 15km về phía Đông. Đình thờ 3 vị Thành hoàng là Công chúa Đào Hoa (còn gọi là Thiên tiên Đào Anh phu nhân), Công chúa Phù Nàng và Linh Lang đại vương. Đào Hoa theo truyền thuyết làm nghề xướng ca từ đời Hán Hiến đế, khi đất nước bị giặc ngoại xâm, bà đã bí mật lọt vào trại giặc dò tin, nhưng bị bại lộ và đã hi sinh. Còn Công chúa Phù Nàng thì không rõ tông tích. Riêng Linh Lang đại vương được sử sách ghi chép rõ ràng hơn: Hoàng Lang tức Hoàng tử Hoằng Chân là một người con của vua Lý Thánh Tông và bà cung nữ ở trại Thủ Lệ, được dự hàng cùng các Hoàng tử của triều đình. Năm 1076, quân Tống xâm lược nước ta, Linh Lang đã góp phần cùng quân của triều đình đánh tan quân Tống ở quãng sông Khao (bờ sông Cầu gần núi Nham Biền) nhưng Linh Lang cũng đã hi sinh ở trận này.

Theo lời kể trong dân gian thì đình đã có từ xa xưa và thay đổi theo địa điểm cư trú của làng. Đầu tiên làng ở khu đất có tên Lâm Ấp, sau đó mới chuyển đến Đồng trại, một thời gian sau làng dời đến Hoa Lâm và đến năm 1841 thì gọi là Trường Lâm. Đình hiện được làm 4 lần khác nhau: Tòa đại đình khởi dựng năm 1846; tống muống làm năm 1931 và tiền tế mãi năm 1925 mới dựng. Trong kháng chiến chống Pháp, đình bị lấy làm kho nên các đồ thờ tự bị hư hỏng nhiều. Mãi đến các năm 1982 và 1987 nhân dân mới tổ chức sửa chữa lại. Toàn bộ đình làm theo kiểu chữ Công, có thêm tòa tiền tế phía trước.

Tòa tiền tế có 5 gian 2 dĩ. Đại đình cũng có 5 gian 2 dĩ. Hậu cung 3 gian. Điêu khắc đình Trường Lâm tập trung ở đại đình, các đấu kê, xà chồng có chạm nổi hình cúc, dây triện vuông, vân mây, các đầu dư chạm rồng, các cốn chạm tứ linh. Hình chạm khỏe, nét thoáng (rồng phun nước, cá chép giỡn thủy với các con thú như hươu, tôm, cua, chim sẻ). Ngoài 2 vì trung tâm đại đình còn có cửa võng trang trí đẹp và 2 bức thiều châu bằng gỗ được chạm phượng chầu và tứ linh.

Đáng lưu ý là quyển Thần tích chữ Hán, 14 đạo sắc phong từ đời Lê Cảnh Hưng đến triều Nguyễn, 2 quyển văn tế Thành hoàng, văn tế trong năm, cuốn địa bạ ghi điền địa từ 1805, 1 quyển Quốc triều hình luật. Đây là những văn kiện cổ có ở các địa danh khác.

Đình Trường Lâm gắn liền với thành Thăng Long vì Linh Lang là một trong các vị thần của Thăng Long Tứ trấn. Tại đình còn có đôi câu đối ca ngợi ông:

Sinh vi đế tử, hóa vi thần,
Tự thủ hoàng hoàng hữu trí tân.

Tạm dịch:

Sống làm con vua, chết là thần,
Nơi thờ người sáng mãi ngàn năm

Đình cũng còn là nơi dân làng đã tập trung đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm vào năm 1958 và đã được công nhận di tích lịch sử - văn hóa năm 1992.

Theo Hà Nội - Di tích Lịch sử Văn hóa và Danh thắng, Doãn Đoan Trinh, Trung tâm UNESCO bảo tồn và phát triển văn hóa dân tộc Việt Nam, Hà Nội, 2002, tr709-710