Hanoi Website

Đình Dương Hà nay thuộc thôn Thượng, xã Dương Hà, huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội. Đình Dương Hà lúc đầu là ngôi đền thờ những vị anh hùng có công với nước, đến thế kỷ XVI ngôi đình được xây trên nền đất cũ của di tích đề thờ Hà Uyên, danh tướng của Hai Bà Trưng trong tín ngưỡng Thành hoàng.

Hà Uyên sinh ngày mồng 2 tháng 2 năm Giáp Ngọ (tức năm 19 sau Công nguyên). Năm 18 tuổi, ông là một thanh niên tuấn tú, thuộc làu kinh sử, tài giỏi võ nghệ. Nghe theo lời gọi của Hai Bà Trưng, ông đã mộ tập nghĩa binh tham gia khởi nghĩa và được phong là Tướng quân sứ Tả. ông cùng Hai Bà Trưng chỉ huy 2.000 quân tiến về giải phóng Mê Linh, tiến đánh thủ phủ của nhà Hán tại Luy Lâu giải phóng đất nước. Sau trận chiến đấu với quân Mã Viện ở Lãng Bạc, theo lệnh của Trưng Nũ Vương, Hà Uyên rút quân về doanh trại ở Hạ Dương để củng cố lực lượng, sau đó ông hoá tại đây. Được tin, Trưng Vương đã xuống chiếu cho dân làng Hạ Dương sửa sang đền chùa để phụng thờ mãi mãi. Năm 968 vua Đinh Tiên Hoàng xuống chiếu cho làng Dương Hà làm lại đình thờ và phong sắc “Nhất phong Hà Uyên, Tín Quốc đại vương”.

Đình được xây dựng trên khu đất cao ở phía tây của thôn Thượng. Di tích hình chữ Đinh với toà đại đình 5 gian và hậu cung 2 gian. Đình được xây tường quây bốn mặt. Bộ khung đình được làm theo kiểu thượng cầu hạ chồng rường và thượng kẻ hạ kẻ. Nghệ thuật điêu khắc trên gỗ, đá mang phong cách thế kỷ XVII-XVIII, tiêu biểu là bức cốn được trang trí hình rồng, cảnh người đánh nhau với súc vật…

Đình Dương Hà hiện còn giữ được nhiều di vật có giá trị cao từ thời Lê cho tới Nguyễn. Các câu đối, đại tự, long ngai, bộ kiệu gỗ sơn son thếp vàng, cửa võng đều được chạm khắc mang nét nghệ thuật thời Lê. Pho tượng phỗng tạo ở thế kỷ XVIII, 4 bia đá của các triều: Vĩnh Thọ (1660), Cảnh Trị 5 (1667), Chính Hoà 25 (1704), Vĩnh Hựu 5 (1739). Một cuốn Thần tích, ghi công của Hà Uyên cùng 19 sắc phong từ thời Lê Cảnh Hưng đến Khải Định triều Nguyễn (trong đó có 6 sắc thời Tây Sơn) phong cho Thành hoàng.

Hàng năm từ ngày 9 đến ngày 16 tháng 2 âm lịch dân làng mở hội để tưởng nhớ công lao của vị tướng tài trong cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng và phát huy truyền thống uống nước nhớ nguồn.

Đình đã được công nhận là di tích lịch sử văn hoá năm 1986.

Theo Hà Nội Di tích Lịch sử và Danh thắng, Doãn Đoan Trinh, Trung tâm UNESCO bảo tồn và phát triển văn hóa dân tộc Việt Nam, Hà Nội, 2000, tr147-148.